Zojuist heeft een groep kunstenaars en activisten samen met het Studenten Kraakspreekuur een multifunctionele ruimte aan de Passeerdersgracht 23BG gekraakt. Het gaat om de begane grond van een voormalig schoolgebouw, met diverse lokalen, een collegezaal en een barruimte met podium. Vanavond zal Schijnheilig ´Ad Hoc´de eerste expositie in het pand openen.
Het pand is in eigendom van de Rijksoverheid en is in de ogen van de krakers het voorbeeld bij uitstek waaruit blijkt dat de overheid er niet in slaagt een duurzame invulling te geven aan haar vastgoed. De ruimte staat al jaren leeg. In het aangrenzende gebouw, aan de Passeerdersgracht 25, zijn een paar lokalen in gebruik als tijdelijke ateliers. In feite staat nog steeds 95% van de gebouwen van in totaal zo’n 3000 m2 leeg. Daarnaast wordt telkens met ad hoc oplossingen gewerkt waarbij anti-krakers gebruikt worden als speelbal zonder aanspraak te kunnen maken op enige rechten.
Na tijdelijke vestiging van het Barlaeus Gymnasium tot 2004, is er sprake geweest van structurele leegstand in beide schoolgebouwen. Veel ruimtes zien er erg verwaarloosd uit. Een paar lokalen zijn nog gebruikt geweest als noodklaslokalen en door enkele anti-krakers, maar dit gaat maar om een fractie van het gebouw. Projecten om de gebouwen in te richten als hotel of in gebruik te nemen als gerechtshof zijn mislukt.
De verkoopgeschiedenis van de panden is dubieus: Het HES-gebouw aan het Raamplein en de schoolgebouwen aan de Passerdersgracht zijn, samen met wat bijgebouwen, in september 2001 door de Hogeschool in één transactie verkocht voor omgerekend een kleine 10 miljoen euro. De kopers waren de ondernemingen Diman B.V. en Stichting Monumenten Neto, waar in beide gevallen de heer Dirk Jan Albertus Bakker achter zat, gevestigd op de Cornelis Schuytstraat te Amsterdam. Uit de verslagen van commissievergaderingen blijkt dat het Stadsdeel ook aandacht heeft besteed aan de verkoop.
Bijna een half jaar later verkoopt Bakker al de gebouwen voor een kleine 12,5 miljoen euro aan ondernemingen van Erik de Vlieger. De Vlieger weet ze vervolgens twee maanden later voor meer dan 14,5 miljoen te verkopen aan de Rijksgebouwendienst voor uitbreiding van het Gerechtshof aan de Prinsengracht. Alleen het HES-gebouw is enige tijd door het Gerechtshof gebruikt. Van verbouwing en gebruik van de schoolgebouwen is het nooit gekomen. In juli 2005 besluit het Gerechtshof te verhuizen naar een nieuw te bouwen complex op Westerdok.
Endstra heeft in de ‘achterbankgesprekken’ verklaard dat hij de HES van de gemeente gekocht had en vervolgens verkocht heeft aan Justitie met 9,7 miljoen winst. Het lijkt er sterk op dat hij zowel het HES-gebouw als de school- en bijgebouwen bedoelde, maar dat hij enkel de forse winst nog iets overdreef. De ondernemingen van Bakker en De Vlieger lijken gebruikt te zijn om elke schijn van criminele inmenging te vermijden. Endstra belegde als ‘bankier van de onderwereld’ het geld van onder meer topcrimineel Mieremet en diens vriendin in vastgoed.
Het pand is in de ogen van de krakers het voorbeeld bij uitstek waaruit blijkt dat de overheid er niet in slaagt een duurzame invulling te geven aan haar vastgoed. Bovendien is het in tijden waarin zoveel mensen op zoek zijn naar geschikte woon- en werkruimte belachelijk dat de overheid een ruimte van 3.000 m2 slechts vult met vier antikrakers.
Galerie Schijnheilig zal de ruimte een culturele invulling geven. Het kunstenaarscollectief gaat de ruimtes gebruiken als werk- en expositieruimte voor kunstenaars, filmmakers en kleine culturele initiatieven. Galerie Schijnheilig is een podium en ontmoetingsplaats voor dichters, performers, activisten en beeldend kunstenaars. Vandaag wordt meteen de eerste expositie geopend om 19:00, met een knipoog vernoemd naar een van de bekendste anti-kraakbureaus ‘Ad Hoc Expo’. Iedereen is van harte uitgenodigd.
Afgelopen januari heeft Vrijplaats Schijnheilig met de ondersteuning van het Studenten Kraakspreekuur een gebouw aan de Passeerdersgracht in Amsterdam gekraakt om daar exposities, filmavonden, lezingen, concerten, benefieten en workshops te organiseren. Nu enkele maanden later stelt het Openbaar Ministerie dat de kraak van het monumentale gebouw dat er al jaren leeg was niet legaal zou zijn. Dit is gebaseerd aan de hand van een tegenstrijdige verklaring van de directeur van ZwerfKei.
