Er wordt in Amsterdam al decennialang gekraakt, zowel om praktische als politieke redenen. Toch zijn veel studenten niet goed bekend met kraken. Het studenten kraakspreekuur (SKSU) is een initiatief van studenten die gekraakt wonen, in samenwerking met de buurtkraakspreekuren van Amsterdam. Het SKSU wil studenten een alternatief bieden voor hun woonproblemen en de woningnood aan de kaak stellen.
Het SKSU stelt zich ten doel mensen te informeren over kraken, over de voordelen van kraken, en wat er allemaal bij komt kijken als je gaat kraken. In de afgelopen jaren hebben tientallen studenten, via het SKSU gekraakt (zie het oude nieuws). Behalve het spreekuur, stelt het SKSU zich ook ten doel de voorlichting over kraken te verbeteren.
Wat is kraken?
Kraken is het eigenhandig voorzien in huisvesting, als de officiële wegen het laten afweten: je betrekt een leegstaand huis, zonder toestemming van de eigenaar. Wonen is een recht en door te kraken eis je dit recht op. Het pand blijft natuurlijk eigendom van de eigenaar, maar je laat zien dat de eigenaar het pand verwaarloost en dat daar beter in gewoond kan worden. Vaak is hier best begrip voor, bij de buurt en bij de politici en ambtenaren. Als kraker stimuleer je eigenaren en de politiek iets te doen aan de woningnood. Bovendien komt je geld niet terecht bij mensen die profiteren van jouw woningnood. Je betaalt niet voor onderhoud dat niet gepleegd wordt, of prijzige bemiddeling, zoals bij vage kamerbureautjes; je bent niet de extra bron van inkomsten van diegene bij wie je in onderhuur zit; je betaalt niet de hypotheek af van de huiseigenaar; je maakt geen huisjesmelker rijker; en je spekt geen anti-kraak organisatie, die zowel geld ontvangt van de eigenaar als van de woningzoekende.
Kraken is voor veel mensen een goede en acute oplossing voor hun woonprobleem. Het is goed te combineren met werk en studie, maar het kost wel tijd en inspanning. Het is belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over een pand dat je op het oog hebt en over de eigenaar van dat pand. Sommige (particulieren) eigenaren kunnen op een negatieve manier reageren.
Verder is het belangrijk om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen omtrent het pand, na de kraak en vaak moet er het een en ander opgeknapt worden. Je hebt ook kosten (te denken valt aan opknap kosten en eventuele juridische bijstand), maar daar staat wel tegenover dat je huur uitspaart.
Hoewel er in een kraakpand meestal wel meer op te knappen valt dan in een huurhuis, is het niet zo dat een kraakpand een primitief en donker hol hoeft te zijn. Ook is het een fabeltje dat je met allemaal junks en vage figuren of in een woongroep zou moeten wonen. Je kunt gewoon samen met vrienden of andere studenten een pand betrekken.
Meer vragen over het hoe en wat van kraken? Bekijk de F.A.Q.
Bij gebrek aan mogelijkheden om via de reguliere wegen aan huisvesting te komen, zoeken veel studenten hun toevlucht in onderhuur, tijdelijke verhuur of anti-kraak (kraakwacht). Deze opties kennen echter aanzienlijke nadelen, waarvan de meeste studenten slecht op de hoogte zijn.
Zo is veel onderhuur bijvoorbeeld illegaal en heb je dus geen wettelijke bescherming als je problemen krijgt met de huisbaas. Ook als de gemeente (via actie Zoeklicht) er achter komt dat je in onderhuur zit, moet je onmiddellijk vertrekken. Hierbij worden ook boetes uitgedeeld en kan studiefinanciering teruggeëist worden door de IB-groep.
Ook voor anti-kraak en veel vormen van tijdelijke verhuur is de wettelijke bescherming beperkt. Je hebt vaak slechts de status van logé: de eigenaar, het anti-kraakbureau, de makelaar en geïnteresseerde kopers kunnen allemaal met hun eigen sleutel elk moment jouw woning binnen. Bovendien ben je als anti-kraker akkoord gegaan met de mogelijkheid er zonder enige opgaaf van redenen uit gegooid te worden: je hebt praktisch geen huurbescherming, maar betaalt vaak wel huur. De “belofte” of “toezegging” in een contract dat je minimaal x maanden mag blijven is juridisch moeilijk hard te maken. Wij adviseren anti-krakers om zich toch op de huurbescherming te beroepen. Mail gerust als je daarbij rechtshulp wilt. Voor meer informatie over de rechtspositie van anti-krakers zie huisoppassers.nl.
Andere maatschappelijke nadelen van antikraak zijn onder andere het feit dat het vaak speculatie in de hand werkt. Door je aan te bieden als tijdelijke bewoner kunnen eigenaren makkelijk panden achter de hand houden en op het juiste moment voor de hoogste prijs verkopen, in plaats van de ruimte structureel voor bewoning aan te wenden. Daarnaast ondermijn je als antikraker ook het woonrecht, doordat je een woonvorm accepteert waar nauwelijks rechten op van toepassing zijn. Er is jarenlang gestreden voor goede huurbescherming en andere rechten en wanneer je je aan antikraken conformeert, normaliseert het ‘rechteloze wonen’. Als laatste is antikraak doorgaans bijzonder inefficiënt, aangezien vaak 1 of 2 mensen in enorme panden geplaatst worden. Het SKSU vindt dat woningen optimaal benut dienen te worden.
allicht leuk te vermelden dat het sksu al sedert 2004 bestaat, ruim 4 jaar dus, met hoogtepunten als de kraak van het olympisch stadion, galerie schijnheilig en de kraakschool.